VÒNG ĐỜI CỦA SÁN LÁ GAN

     
Tác giả: học viện Quân yChuyên ngành: ký kết sinh trùngNhà xuất bản:Học viện Quân yNăm xuất bản:2008Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền truy cập: xã hội

Sán lá gan lớn Fasciola

Sán lá gan lớn Fasciola gồm 2 loại Fasciola hepatica với Fasciola gigantica khiến bệnh đa số ở động vật ăn cỏ như trâu, bò... Với gây bệnh dịch ở người.

Đặc điểm hình thể.

Bạn đang xem: Vòng đời của sán lá gan

Sán lá gan lớn trưởng thành và cứng cáp hình dòng lá, thân dẹt cùng bờ mỏng, có kích thước 20 - 30 milimet x 5 - 12 mm, white color hồng hoặc xám đỏ, giác miệng nhỏ, kích cỡ 1mm, giác bụng to hơn, size 1,6 mm hạ thấp phía trước thân. Thực quản lí ngắn, ống tiêu hoá tương đối dài, phân ra các nhánh nhỏ. Tinh hoàn nằm sau phòng trứng cùng phân nhánh.

*

Hình 11.18: hình dáng sán lá gan mập trưởng thành.

Trứng sán lá gan bự có kích thước trung bình 140 x 80 µm (dao động 130 -150 µm x 60 - 90 µm, có khi đến 152 - 198 µm x 72 - 94 µm, vừa đủ 172,3 x 89,6 µm (Tomimura với Nishitani, 1976).

Đặc điểm sinh học.

Sinh lí:

Sán lá gan mập lưỡng tính. Nói bình thường người không phải là trang bị chủ thích hợp của Fasciola. đa số sán cư trú trong nhu mô gan và bị tiêu diệt không vào trong đường mật. Một số sán vào kí sinh ở con đường mật cùng đẻ trứng sống đó. 

Sán non hoàn toàn có thể di đưa lạc khu vực và cư trú ở các cơ quan không giống gây hiện tượng lạ lạc chỗ. Sán lạc khu vực không khi nào trưởng thành.

Vòng đời:

Sán cứng cáp đẻ trứng, trứng theo mặt đường mật xuống ruột và ra phía bên ngoài theo phân. Trứng xuống nước, trứng sán lá gan to nở ra ấu trùng lông (miracidium), sức nóng độ thích hợp để trứng vạc tiển thành miracidium là 15 - 25°C cùng mất 9 - 21 ngày.

Ấu trùng lông (miracidium) kí sinh làm việc vật chủ phụ 1 là ốc thuộc như thể Limnea. Trong ốc ấu trùng cách tân và phát triển qua tiến trình nang bào tử, hai quy trình rê-đi, rồi hình thành ấu trùng đuôi (cercaria) mất khoảng 6-7 tuần ở trăng tròn - 25°C (56 - 86 ngày sinh sống 15°C; 48 - 51 ngày sinh sống 20°C cùng 38 ngày làm việc 25°C). Cercaria rời ra khỏi ốc và dính vào những thực vật thủy sinh thích hợp để chế tạo ra nang con nhộng (metacercaria) hoặc bơi tự do thoải mái trong nước (khoảng 1 giờ). đồ vật chủ chủ yếu (người hoặc trâu bò…) ăn uống phải thực đồ gia dụng thủy sinh hoặc uống nước lã có con nhộng này sẽ ảnh hưởng nhiễm sán lá gan lớn. Metacercaria vào đồ vật chủ thiết yếu qua mặt đường miệng, sau 1 giờ thoát kén và chiếu qua thành ruột, sau 2 giờ lộ diện trong ổ bụng, qua màng Glisson vào gan, mang đến gan vào ngày thứ 6 sau khi thoát kén, kế tiếp chúng di hành cho kí sinh trong con đường mật. Thời gian từ lúc nhiễm đến khi xuất hiện thêm trứng vào phân tùy thuộc vật chủ, ở rán và trâu bò là 2 mon (6 - 13 tuần), ở fan là 3 - 4 tháng. Thời hạn này còn phụ thuộc số lượng sán (sán càng nhiều thời gian cứng cáp càng dài). Tuổi lâu của sán lá gan mập ở người từ 9 - 13,5 năm. 

*

Hình 11.19: Vòng đời sán lá gan lớn

1.Trứng từ mặt đường mật được đào thải ra ngoài theo phân.

2.Trứng rơi xuống môi trường xung quanh nước;

3.Miracidium nở ra tự trứng.

4.Ốc trung gian truyền dịch và ấu trùng sán phát triển trong ốc.

5.Cercaria rời khỏi ốc bơi lội trong nước;

6.Metacercaria vào thực đồ vật thủy sinh.

7,8.Động vật nạp năng lượng cỏ hoặc người ăn ấu trùng sán tự thực thứ thủy sinh hoặc nước lã, ấu trùng vào dạ dày, xuyên qua thành ống tiêu hoá với ổ bụng rồi xuyên lên gan kí sinh trong mặt đường mật. 

Vị trí kí sinh: sán lá gan lớn chủ yếu kí sinh sống gan tuy nhiên hay kí sinh lạc địa điểm như: ở đường tiêu hoá, bên dưới da, làm việc tim, huyết mạch phổi cùng màng phổi, ngơi nghỉ ổ mắt, ngơi nghỉ thành bụng, sống ruột thừa, sống tụy, sinh hoạt lách, nghỉ ngơi hạch bẹn, nghỉ ngơi hạch cổ, ở cơ xương, ở mào tinh hoàn.

Vai trò khiến bệnh.

Khi bị truyền nhiễm sán lá gan lớn, người có tình trạng bệnh dịch lí dựa vào số lượng sán nhiễm, thời gian mắc nhiễm, vị trí kí sinh và phản ứng của dịch nhân. 

Khi nang ấu trùng (metacercaria) chiếu qua thành ruột hoặc tá tràng tạo xuất huyết cùng viêm, những tổn thương có thể gây triệu hội chứng không rõ rệt.

Sán đưa vào cư trú ở tổ chức triển khai gan gây ra những đổi khác bệnh lí. Quá trình kí sinh trùng tạo tiêu hủy các tổ chức gan mở rộng với những tổn thương bị chảy máu và bội nghịch ứng viêm, phản nghịch ứng miễn dịch. Sán cư trú nhiều khi chết tạo nên tổ chức hoại tử với vùng gan tổn thương hoàn toàn có thể để lại sẹo (Smithers, 1982). Sán hoàn toàn có thể vào mặt đường mật và tại chỗ này chúng rất có thể sống vài ba năm gây viêm nhiễm dẫn tới xơ hoá, dày lên và giãn rộng, rất có thể chảy huyết (Chen và Mott, 1990).

Biểu hiện triệu chứng bệnh lí lúc sán kí sinh ngơi nghỉ gan như: các triệu hội chứng lâm sàng thiết yếu xếp theo thiết bị tự thường chạm chán như: đau hạ sườn phải, sốt, sụt cân, ì ạch khó tiêu, náo loạn tiêu hoá, nhức thượng vị, sẩn ngứa. 

Sán lạc địa điểm như sán dịch chuyển ra xung quanh gan (chui ra khớp gối, dưới domain authority ngực, áp xe đại tràng, áp xe pháo bụng chân...). 

Đặc biệt các dấu hiệu cận lâm sàng đặc biệt như ELISA (+) với kháng nguyên Fasciola gigantica, vô cùng âm gan có tổn yêu mến âm lếu hợp, hoặc tổn thương đưa u tuyệt áp xe pháo gan bên trên chụp giảm lớp vi tính, bạch huyết cầu ái toan tăng cao, một số tìm thấy trứng sán lá gan béo trong phân. 

Chẩn đoán.

Các biểu hiện lâm sàng thường chạm mặt là sốt, sôi bụng gan - mật, biểu thị triệu bệnh viêm con đường mật, viêm gan thể u và có tương quan đến chi phí sử ăn uống sống rau củ thủy sinh (cải soong và các loại khác). 

Chẩn đoán xác định so với sán lá gan to là xét nghiệm phân với phản ứng miễn kháng (kĩ thuật miễn dịch sử dụng cho tất cả các quy trình của căn bệnh nhưng tốt nhất có thể là quy trình tiến độ cấp). Trong khi có thể sử dụng một trong những chẩn đoán hỗ trợ như

X quang, vô cùng âm, chụp giảm lớp vi tính (CT scanner), chụp cùng hưởng từ (MRI) (Esteban và CS, 1998), xét nghiệm cách làm máu (tăng bạch huyết cầu ái toan).

Xem thêm: Hình Vẽ Chú Bộ Đội Chống Dịch Đẹp Nhất, 15 Tranh Vẽ Chú Bộ Đội Chống Dịch Đẹp Nhất

Xét nghiệm phân tìm trứng sán lá gan là phương pháp chẩn đoán chủ yếu nhưng cần xem xét mấy sự việc sau:

Sán không trưởng thành (nói tầm thường người chưa hẳn là vật nhà thích hợp) nên từ bây giờ sán ko đẻ và không tìm kiếm thấy trứng trong phân.

Giai đoạn cấp: quy trình mới nhiễm, những triệu trứng lâm sàng rõ nhưng chưa đủ thời hạn để sán đẻ trứng yêu cầu xét nghiệm phân không thấy trứng, thường bắt buộc sau 3 - 4 tháng kể từ khi ăn buộc phải ấu trùng.

Trứng vứt bỏ thất thường: ở tín đồ sán lá gan phệ đẻ trứng và thải trừ thất thường chưa biết rõ cơ chế. Tuy vậy trứng rất có thể rất ít hoặc có khi không thấy trong một vài mẫu phân theo những thời điểm không giống nhau.

Sán lá gan lạc chỗ: đã không bao giờ có trứng vào phân.

Điều trị.

Nhiều phương thuốc có công dụng điều trị sán lá gan to ở bạn như:

Emetine, dehydroemetine: liều 1mg/kg x 10 - 14 ngày.

Bithionol: liều 30 - 50 mg/kg/ngày, uống trăng tròn - 30 ngày, phương pháp nhật và phân chia 3 đợt. 

Hexachloroparaxylol: liều 60mg/kg/ngày x 5 ngày hoặc 50 - 80mg/kg phân chia 3 lần uống trong 7 ngày liên tục. 

Niclorofan: 2mg/kg/ngày chia 2 lần x 3 ngày hoặc 0,5mg/kg x 2 lần/ngày x 3 ngày. 

Mebendazole: 1,5 g/ngày uống 13 - 28 ngày ít chức năng với thể mãn tính, có thể uống mebendazole 50 mg/kg x 7 ngày.

Praziquantel: không tính năng với Fasciola

Triclabendazole: có chức năng rất xuất sắc với sán lá gan mập cả cấp và mãn. Triclabendazole chữa bệnh có kết quả cao và an ninh với liều độc nhất 10 - trăng tròn mg/kg, chia gấp đôi cách nhau 6 - 8 giờ sau bữa ăn. Có thể dùng liều độc nhất triclabendazole 10mg/kg hoặc 2 liều 10mg/kg/ngày khỏi 100% (Apt và CS, 1995).

Dịch tễ học cùng phòng chống.

Dịch tễ học:

Trên thế giới:

Sán lá gan béo được Linne phân phát hiện với đặt thương hiệu năm 1758. Mặc dù vậy, làm việc châu Âu người ta đã xác định được bệnh dịch sán lá gan phệ ở người xuất hiện cách phía trên 5000 - 5100 năm (Bouchet,1997; Aspock với CS,1999; Dittmar cùng Teegen, 2003). Chen cùng Mott (1990) vẫn nêu nhảy tầm quan trọng của dịch sán lá gan mập ở người so với sức khoẻ cộng đồng và ghi nhận thấy 2.594 người mắc bệnh ở 42 nước từ năm 1970 - 1990. Sán lá gan bự được thông báo ở các nước châu Âu, châu Mĩ, châu Á, châu Phi với Châu Đại Dương.

Một số report cho thấy trên thế giới có 2,4 triệu (Rim cùng CS, 1994) thậm chí là có 17 triệu người nhiễm sán lá gan khủng (Hopkins cùng CS, 1992). Phần đông các nghiên cứu và phân tích chỉ xác định số tín đồ nhiễm vào vùng. Kế bên rau thủy sinh, một vài loài rau củ được tưới nước có ấu trùng cũng là mối cung cấp lây bệnh.

Tại Việt Nam:

Fasciola gigantica ở nước ta được Codvelle với CS thông báo năm 1928.

Sán lá gan lớn F. Gigantica ở trâu trườn được xác định ở các nơi như Cao Bằng, Hà Nội, Huế, Nha Trang...

Từ năm 1978, Đỗ Dương Thái với Trịnh Văn Thịnh thông báo có 2 trường vừa lòng sán lá gan to ở người, trong những số ấy một trường hòa hợp áp xe bắp chân và một trường đúng theo nhiễm 700 sán ngơi nghỉ trong gan khiến tử vong. 

Năm 1997 - 2000, è Vinh Hiển với Trần Thị Kim Dung thông tin có 500 trường thích hợp nhiễm sán lá gan mập ở khu vực miền Nam bằng phản ứng miễn dịch. Trong đó chỉ bao gồm 14/ 285 bệnh nhân tìm thấy trứng sán vào phân. Trong số 393 căn bệnh nhân được biết rõ địa chỉ cửa hàng gồm 12 tỉnh: Khánh Hòa, Bình Định, Quảng Ngãi, Phú Yên, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Đắc Lắc, Gia Lai, Bến Tre, Đồng Nai, Tây Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu, thành phố Hồ Chí Minh. 

Năm 2002 - 2004, Viện Sốt giá buốt - KST - CT Trung ương, đã phát hiện người bị bệnh bị căn bệnh do sán lá gan khủng tại 17 tỉnh giấc như: Bắc Giang, Bắc Ninh, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hà Tây, Thái Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Quảng Ninh, phái mạnh Định, Hà Nam, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình và Quảng Trị. 

Cho mang đến tháng 4/ 2005, vn đã phân phát hiện bệnh nhân sán lá gan béo ở 30 tỉnh, thành phố.

Thành phần loài sán lá gan mập ở Việt Nam:

Về yếu tố loài, bằng cách thức hình thái học:

Viện Sốt giá buốt - KST- CT tw năm 1993, đã xác định trên 2 sán thu thập ở fan (phẫu thuật gan) tại bệnh viện đa khoa Đà Nẵng là Fasciola gigantica

Sán trưởng thành thu thập từ người bệnh (có sán kí sinh dưới domain authority ngực) làm việc TP. Hồ Chí Minh cũng được xác định là Fasciola gigantica (Lê Thị Xuân, 2001). 

Sán trưởng thành và cứng cáp thu thập từ người bệnh (sán chui ra từ bỏ khớp gối) cũng rất được xác định là Fasciola gigantica (Nguyễn Văn Đề, 2003). 

Từ năm 2001, ứng dụng cách thức sinh học tập phân tử, việc xác minh và giám định sán lá gan nói riêng với giun sán nói tầm thường đã có tương đối nhiều thành tựu mới. 

Bằng cách thức sinh học phân tử: Lê Thanh Hoà, Đặng Tất chũm và CS (2001 - 2004) đã khẳng định sán lá gan phệ loài Fasciola gigantica ở fan và gia súc tại lạng ta Sơn, Bình Định, Lai Châu, Hà Nội, Nghệ An, Hoà Bình cùng TP. Hồ nước Chí Minh. 

Qua đánh giá cho biết thêm sán lá gan khủng của việt nam có nấc độ tương xứng phân tử không nhỏ với Fasciola gigantica, nhưng lại thấp hơn các so với F. Hepatica của vắt giới. 

Tuy nhiên, có hiện tượng đồng nhất một trong những phần gen của những chủng F.gigantica vn với F.hepatica, trong những lúc F.gigantica của xứ hàn Quốc, Nhật

Bản, Indonesia không có, như vậy F.gigantica nước ta có tín hiệu lai cùng với F. Hepatica

Đặc biệt bằng sinh học phân tử, thẩm định và đánh giá sán lá gan khủng từ trứng trong phân người mắc bệnh ở tỉnh nghệ an là loài F.gigantica và có lai thân F.giganticaF. Hepatica (Nguyễn Văn Đề cùng Lê Thanh Hoà, 2003, 2004).

Xem thêm: Thực Đơn Giảm Cân Bằng Yến Mạch Gạo Lứt Có Giảm Cân Được Không Đúng?

Phòng chống:

Nguyên tắc phòng kháng sán lá gan mập là giảm đứt các mắt xích trong tầm đời của sán. Nhưng giải pháp hữu hiệu nhất là kết hợp giáo dục media “không ăn sống rau củ thủy sinh” kết phù hợp với phát hiện người bệnh điều trị sệt hiệu.