Phong Trào Tây Sơn Bắt Đầu Từ Địa Phương Nào

     

- từ giữa thế kỉ XVIII, chính quyền họ nguyễn ngơi nghỉ Đàng Trong suy yếu dần. Việc mua quan phân phối tước phổ biến. Số quan tiền lại càng ngày tăng, tốt nhất là quan lại thu thuế. Bao gồm nơi vào một làng có trăng tròn xã trưởng và hàng chục nhân viên thu thuế (gọi là tướng mạo thần). Quan lại, hào cường kết thành bè cánh, bầy áp bóc tách lột quần chúng. # thậm tệ cùng đua nhau ăn chơi xa xỉ.

Bạn đang xem: Phong trào tây sơn bắt đầu từ địa phương nào

- trong triều đình Phú Xuân, Trương Phúc Loan nạm hết quyền hành, từ bỏ xưng “quốc phó”, khét tiếng tham nhũng.

- nông dân bị địa nhà cường hào xâm chiếm ruộng đất. Nhân dân đồng bằng phải nộp nhiều thứ thuế. Dân chúng miền núi đề xuất nộp lâm thổ sản như ngà voi, sừng tê, mật ong...

- cuộc sống người dân ngày dần cơ cực. Nỗi bất bình oán thù hận của các tầng lớp làng mạc hội so với chính quyền bọn họ Nguyễn càng ngày càng dâng cao. Cuộc khởi nghĩa của quý ông Lía đang bùng lên trong thực trạng đó. Lía xuất thân vào một gia đình nghèo khổ. Là tín đồ khí khái, tốt võ nghệ, Lía tập thích hợp dân nghèo nổi dậy, lựa chọn Truông Mây (Bình Định) có tác dụng căn cứ, lấy của người giàu chia cho những người nghèo.

- Khởi nghĩa của Lía bị dập tắt nhưng lại hình hình ảnh chàng Lía còn mãi trong lòng người dân miền Trung.

2. Khởi nghĩa Tây đánh bùng nổ.

- ngày xuân năm 1771, ba bạn bè Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lên vùng Tây đánh thượng đạo (nay ở trong An Khê, Gia Lai) lập căn cứ, dựng cờ khởi nghĩa chống chính quyền họ Nguyễn.

+ Tổ tiên đồng đội Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ vốn quê sinh hoạt Nghệ An, bị chúa Nguyễn bắt gửi vào Đàng vào khai khẩn khu đất hoang.

+ Thuở nhỏ, ba anh em theo học ông giáo Hiến, một nho sĩ bất mãn với chính sách đương thời.

- Nguyễn Nhạc xây thành lũy, lập kho tàng, luyện nghĩa quân. Nghĩa binh được đồng bào thiểu số ủng hộ lương thực, voi ngựa.

- lúc lực lượng vẫn mạnh, nghĩa quân tiến công xuống Tây đánh hạ đạo, lập căn cứ ở Kiên Mĩ (huyện Tây sơn – tỉnh giấc Bình Định) rồi mở rộng vận động xuống vùng đồng bằng. Nghĩa quân “lấy của tín đồ giàu chia cho tất cả những người nghèo”, xóa nợ mang đến nông dân và bãi bỏ nhiều thứ thuế.

- nông dân nghèo, đồng bào Chăm, đồng bào ba-na vùng An Khê quan tâm tham gia nghĩa quân. Thợ thủ công, thương nhân, kể cả hào mục những địa phương cũng nổi dậy hưởng ứng.

II. TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH TA QUÂN XÂM LƯỢC XIÊM

1. Lật đổ chính quyền họ Nguyễn.

- mùa thu năm 1773, nghĩa quân Tây Sơn vẫn kiểm soát nhiều phần phủ Quy Nhơn. Mon 9 năm đó, nghĩa binh hạ được đậy thành. Chỉ trong vòng một năm (đến giữa năm 1774), nghĩa quân kiểm soát điều hành một vùng rộng lớn từ Quảng Nam ở phía bắc mang đến Bình Thuận ở phía nam.

- thông tin Tây sơn nổi dậy, chúa Trịnh ở Đàng quanh đó phái mấy vạn quân vào xâm lăng Phú Xuân (Huế). Chúa Nguyễn cản lại không nổi, vượt biển khơi vào Gia Định.

- nghĩa quân Tây Sơn sinh sống vào rứa bất lợi; phía bắc bao gồm quân Trịnh, phía phái mạnh còn quân Nguyễn. Nguyễn Nhạc đề xuất tạm hòa hoãn cùng với quân Trịnh để dồn sức tiến công Nguyễn. Từ năm 1776 cho năm 1783, nghĩa quân Tây sơn đã bốn lần đánh vào Gia Định.

- trong đợt tiến quân năm 1777, Tây đánh bắt được chúa Nguyễn, chỉ còn Nguyễn Ánh chạy thoát. Cơ quan ban ngành họ Nguyễn ở Đàng trong bị lật đổ.

2. Thắng lợi Rạch bao gồm – Xoài Mút (1785).

- sau khá nhiều lần thất bại, Nguyễn Ánh mong cứu vua Xiêm. Vào cuối tháng 7/1784, quân Xiêm kéo vào Gia Định; 2 vạn quân thủy đổ xô lên Rạch giá (Kiên Giang), 3 vạn quân bộ xuyên qua Chân Lạp tiến vào cần Thơ.

- thời điểm cuối năm 1784, quân Xiêm đã chiếm hết miền Tây Gia Định. Giặc kiêu căng, hung bạo, tha hồ đốt phá, giết thịt người, chiếm vàng tệ bạc chở về nước. Quần chúng. # Gia Định nung nấu căm phẫn quân Xiêm xâm lược.

- mon 1/1785, Nguyễn Huệ được lệnh tiến quân vào Gia Định, đóng đại phiên bản doanh ở Mĩ Tho, lựa chọn khúc sông tiền từ Rạch Gầm cho Xoài Mút (Châu Thành – chi phí Giang) làm trận địa quyết chiến. Đoạn sông từ Rạch Gầm mang lại Xoài Mút dài khoảng tầm 6km, rộng hơn 1km, có chỗ ngay gần 2km. Hai bờ sông cây cỏ rậm rạp, thân dòng có cù lao Thới Sơn, địa hình tiện lợi cho câu hỏi đặt phục binh.

- Bị tấn công bất ngờ, con thuyền quân Xiêm tac tác hoặc bị đốt cháy. Bầy tớ Xiêm bị hủy diệt gần hết, chỉ với vài nghìn tên sống sót theo đường bộ chạy về nước. Nguyễn Ánh thoát chết, lịch sự Xiêm lưu lại vong.

- Trận Rạch Gầm – Xoài Mút là một trong những trận thủy chiến lớn số 1 trong lịch sử dân tộc chống nước ngoài xâm của quần chúng. # ta, đập ta thủ đoạn xâm lược của phong kiến Xiêm.

III. TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ TRỊNH

1. Hạ thành Phú Xuân – Tiến ra Bắc Hà diệt họ Trịnh.

- sau thời điểm đánh tung 5 vạn quân xâm chiếm Xiêm, những thủ lĩnh Tây tô tính việc hủy diệt họ Trịnh nghỉ ngơi Đàng Ngoài.

- Bấy giờ quân Trịnh vẫn đóng ở Phú Xuân, kiêu căng, sách nhiễu khiến cho dân chúng căm giận. Ngày hè năm 1786, Nguyễn Huệ được sự giúp sức của Nguyễn Hữu Chỉnh, tiến quân vượt đèo Hải vân đánh thành Phú Xuân. Tháng 6/1786, quân Tây sơn kéo mang lại trước thành Phú Xuân. Nhờ nước sông lên cao, thuyền của Tây đánh tiến giáp thành, cùng cỗ binh ngay cạnh chiến cùng với quân Trịnh. Quân Trịnh hối hả bị tiêu diệt. Quá thắng, Nguyễn Huệ gửi quân ra nam sông Gianh, giải phóng toàn thể đất Đàng Trong.

- trường đoản cú đây, Nguyễn Huệ quyết định tiến trực tiếp ra Đàng Ngoài, ông nêu danh nghĩa “phù Lê diệt Trịnh” và kêu gọi nhân dân tận hưởng ứng.

- cùng rất việc phá hủy chính quyền bọn họ Nguyễn ngơi nghỉ Đàng Trong, việc quân Tây sơn lật đổ cơ quan ban ngành họ Trịnh sinh hoạt Đàng kế bên đã phá vứt ranh giới sinh sống Gianh, Lũy Thầy, tạo thành những đk cho sự thống nhất khu đất nước, thỏa mãn nhu cầu nguyện vọng của nhân dân cả nước.

2. Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản – Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà.

Xem thêm: Ngày Tốt Trong Tháng 4 Âm Lịch, Ngày Tốt, Ngày Đẹp Tháng 4 Năm 2022

- trên tuyến đường trở về Nam, Nguyễn Huệ cho Nguyễn Hữu CHỉnh sinh hoạt lại nghệ an giúp trấn thủ Nguyễn Văn Duệ. Sau thời điểm Tây đánh rút, tình hình Bắc Hà lại rối loạn. Lê Chiêu Thống ko dẹp nổi đa số cuộc nổi loàn của con cháu họ Trịnh, yêu cầu mời Nguyễn Hữu Chỉnh ra giúp. Bấy giờ ba đồng đội Tây Sơn phân tách nhau giữ ba vùng: Nguyễn Nhạc – trung ương Hoàng đế đóng ở Quy Nhơn, Nguyễn Huệ - Bắc Bình Vương đóng ở Phú Xuân, Nguyễn Lữ - Đông Định Vương sống Gia Định.

- Nguyễn Hữu CHỉnh góp vua Lê tiến công tan các tàn dư chúng ta Trịnh nhưng lại lại ý muốn xây dựng lực lượng riêng cùng ra mặt phòng Tây Sơn.

- Nguyễn Huệ sai Vũ Văn Nhậm tiến quân ra Bắc trị tội Chỉnh. Diệt được Chỉnh nhưng Nhậm lại có mưu thứ riêng. Giữa năm 1788, Nguyễn Huệ tiến quân ra Thăng Long khử Nhậm. Bấy giờ bạn bè Lê Chiêu Thống đang trốn sang gớm Bắc. Nguyễn Huệ được những sĩ phu danh tiếng như Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích, Nguyễn Thiếp... Không còn lòng giúp đỡ trong việc xây dựng cơ quan ban ngành ở Bắc Hà.

- Từ cuối năm 1786 mang lại giữa năm 1788, Tây đánh đã ba lần tiến quân ra Bắc. Những tập đoàn phong con kiến Lê – Trịnh theo thứ tự bị Tây tô lật đổ. Như vậy, Tây tô đã tàn phá quân Nguyễn sinh sống Đàng Trong cùng lật đổ cơ quan ban ngành Lê – Trịnh làm việc Đàng Ngoài.

IV. TÂY SƠN ĐÁNH tan QUÂN THANH

1. Quân Thanh xâm lấn nước ta.

- Lê Chiêu Thống nạm cùng lực kiệt, sai người sang ước cứu đơn vị Thanh. Vua Thanh là Càn Long mong muốn nhân thời cơ này thực hiện âm mưu xâm lược nước ta để không ngừng mở rộng lãnh thổ xuống vùng dưới nam.

- thời điểm cuối năm 1788, công ty Thanh cử Tôn Sĩ Nghị mang 29 vạn quân chia thành bốn đạo tiến vào nước ta.

- Trước cố gắng giặc ào ạt, quân ta rút khỏi Thăng Long. Ngô Văn Sở cùng Ngô Thì Nhậm sai tín đồ về Phú Xuân báo mang đến Nguyễn Huệ biết và nhanh lẹ lập phòng con đường Tam Điệp – Biện Sơn. Phòng tuyến có quân cỗ đóng nghỉ ngơi Tam Điệp (Ninh Bình), quân thủy đóng ở Biện sơn (Cửa Bạng, Thanh Hóa). Thủy – bộ links vững chắc.

- tại Thăng Long, Tôn Sĩ Nghị mang lại quân bộ đội cướp bóc, đốt nhà, giết người rất tàn bạo. Lê Chiêu Thống được công ty Thanh phong là “An phái nam quốc vương”, thực ra chỉ là bù nhìn.

- Tôn Sĩ Nghị suốt ngày ăn uống chơi, bắt quần chúng. # Thăng Long và các vùng cạnh bên phải nộp bò, lợn, lúa gạo, gồm nơi còn đề nghị nộp rơm cỏ nuôi lừa ngựa, dựng nhà cửa, đồn lũy đến giặc. Lòng căm phẫn quân chiếm nước cùng lũ cung cấp nước đã lên đến mức cao độ.

2. Quang đãng Trung đại phá quân Thanh (1789).

- nhận ra tin cấp cho báo, Nguyển Huệ lên ngôi hoàng đế (tháng 12/1788), lấy niên hiệu là quang Trung, mau lẹ tiến quân ra Bắc.

- Đến Nghệ An, quang đãng Trung tuyển chọn thêm quân, mở cuộc duyệt y binh to ở Vĩnh Doanh (Vinh, Nghệ An).

- cho tới Thanh Hóa, quang quẻ Trung liên tiếp tuyển thêm quân và làm lễ tuyên thệ. Trong lời dụ tướng sĩ, quang Trung đã mô tả rõ quyết trung tâm đánh tung quân ngoại xâm, đảm bảo nền độc lập dân tộc.

- Ra cho Tam Điệp, quang đãng Trung khen ngợi chiến lược tạm rút quân nhằm bảo toàn lực lượng của Ngô Thì Nhậm và các tướng.

- từ Tam Điệp, quang Trung phân chia quân có tác dụng năm đạo:

+ Đạo nhà lực, vày Quang Trung trực tiếp chỉ huy, thẳng phía Thăng Long.

+ Đạo thứ hai cùng thứ cha đánh vào Tây nam thăng long và yểm hộ cho đạo công ty lực.

+ Đạo thứ tư tiến ra phía Hải Dương.

+ Đạo vật dụng năm tiến lên lạng Giang (Bắc Giang), chặn đường tháo lui của địch.

- Đêm 30 tết, quân ta vượt sông con gián Khẩu (sông Đáy) phá hủy gọn cục bộ quân địch sống đồn chi phí tiêu. Đêm mồng 3 tết, quân ta bí mật vây đồn Hà Hồi (Thường Tín, Hà Nội). Quân giặc bị tấn công bất ngờ, hoảng sợ hạ vũ khí đầu hàng.

- Rạng sáng mồng 5 tết, quân ta tiến công đồn Ngọc Hồi (Thanh Trì, Hà Nội). Đây là đồn đặc trưng nhất của địch với tầm 3 vạn quân tinh nhuệ đóng giữ. Đồn lũy được thi công kiên cố, xuang quanh hầu hết cắm chông sắt và chôn địa lôi dày đặc. Mở đầu trận đánh, rộng 100 voi chiến tiến về đồn giặc, sau đó là lực lượng mang đông đảo tấm lá chắn bằng gỗ quấn đầy rơm tẩm nước, bảo đảm an toàn bộ binh theo sau.

- khi tới sát đồn giặc, quang Trung truyền lệnh đến tượng binh và cỗ binh hàng loạt xông tới. Quân Thanh kháng không nổi, vứt chạy tán loạn, giầy xéo lên nhau.

- khi đạo quân của quang Trung vẫn đánh đồn Ngọc Hồi thì đạo quân của đô đốc Long tiến công đồn Đống Đa. Được nhân dân địa phương giúp sức, quân ta sát chiến, đốt lửa thiêu doanh trại giặc. Tướng mạo giặc là Sầm Nghi Đống khiếp sợ, thắt cổ từ tử.

- Nghe tin đại bại, Tôn Sĩ Nghị mất vía, vội vàng vã cùng vài võ quan vượt sông Nhị lịch sự Gia Lâm.

- Trưa mồng 5 đầu năm mới Kỉ Dậu, vua quang Trung cùng đoàn quân thắng lợi tiến vào Thăng Long.

3. Nguyên nhân chiến thắng và ý nghĩa lịch sử của trào lưu Tây Sơn.

- vào 17 năm liên tiếp chiến đấu, phong trào Tây Sơn sẽ lật đổ các chính quyền phong con kiến thối nát Nguyễn, Trịnh, Lê, xóa khỏi ranh giới chia cắt đất nước, đặt nền tảng thống độc nhất quốc gia. Đồng thời, trào lưu Tây Sơn đánh tan những cuộc xâm chiếm của Xiêm, Thanh, bảo vệ nền chủ quyền và lãnh thổ.

Xem thêm: Thân Em Vừa Trắng Lại Vừa Tròn Bảy Nổi Ba Chìm Với Nước Non La Gi Ữ Tấm Lòng Son

- bao gồm được chiến thắng trên, trước hết là nhờ ý chí đương đầu chống áp bức tách bóc lột và ý thức yêu nước của nhân dân. Tiếp đó, sự chỉ đạo sáng suốt, tài tình của quang quẻ Trung cùng bộ chỉ đạo nghĩa quân đang góp phần quan trọng vào chiến hạ lợi. Quang quẻ Trung là hero dân tộc đồ sộ của quần chúng ta ở nuốm kỉ XVIII.