HÌNH ẢNH NGƯỜI NÔNG DÂN TRƯỚC CÁCH MẠNG THÁNG 8

     

Văn học nước ta nửa thời điểm đầu thế kỷ XX đã ra đời những người sáng tác và thành tích để đời. Đặc biệt trong văn học hiện tại phê phán 1930-1945 ai phát âm rồi thì cần thiết quên được, nó cứ ám hình ảnh đeo xua ta mãi. Mặc dù hình ảnh người nông dân phi vào văn học tập từ số đông câu ca xưa, từ phần đông áng văn cổ điển nhưng cho với chiếc văn học thực tại phê phán 1930-1945, ta gặp mặt những chị Dâu, anh Dậu, loại Tí, dòng Bần, Chí Phèo, Thị Nở, lão Hạc, anh trộn …. Họ cho và bọn họ không ra đi, bọn họ bắt tay, xót xa, đắng cay mãi với cuộc đời họ. Bọn họ bắt ta yêu cầu ngẫm nghĩ mãi về ánh nắng lương tâm, lương tri vào con fan họ về sự việc cùng cực để bức ra cuộc sống ngột ngạt ấy của họ.

Bạn đang xem: Hình ảnh người nông dân trước cách mạng tháng 8

Bạn đã xem: Hình hình ảnh người dân cày trước cách mạng mon 8

Riêng mảng chủ đề về bạn nông dân, họ phải xếp lên nhóm đầu Lão Hạc, Chí Phèo của phái nam Cao và Tắt đèn của Ngô vớ Tố. Các thành tựu tuy chỉ là phần đông truyện ngắn dẫu vậy sức bao gồm của chúng không thể nhỏ. Đọc tác phẩm, tín đồ ta thấy cả ko khí bí bách mà người nông dân vn trước cách Mạng tháng Tám bắt buộc chịu đựng. Và ở giữa dòng guồng quay tàn khốc ấy, có những con người, gần như thân phận đang rứa chới với thoát ra khỏi dòng đời một bí quyết đầy tốt vọng.

Với Tắt đèn và Lão hạc, cả Ngô vớ Tố với Nam Cao mọi trở về cùng với nông thôn. Tuy vậy nếu như người ta cứ tưởng nông thôn vn từ xưa đến lúc này yên bình sau đều lũy tre buôn bản thì hình ảnh cái vùng quê mẫu mã ấy biến mất hoàn toàn trên đông đảo trang văn của Ngô vớ Tố lẫn nam Cao. Ở Tắt đèn cùng Lão Hạc, sau cái cổng thôn đầy rêu mốc là 1 trong nông thôn kinh hoàng như một bãi mặt trận và kỳ thực sống đó fan nông dân cho dù muốn hay không cũng vẫn bị biến thành những “chiến binh số phận”.

Chỉ cùng với mấy chục trang văn, hai tác giả đã cho chính mình đọc một hình dung khá vừa đủ về tín đồ nông dân việt nam trước cách Mạng. Đó là những con fan đang dần dần nghẹn thở bởi sự bóc tách lột của thực dân và phong loài kiến theo mọi giải pháp khác nhau. Cuộc sống của bọn họ tủi nhục, đau đớn khiến họ lúc nào cũng rất có thể nghĩ dòng chết tất cả khi còn dễ chịu hơn nhiều.

Ta hãy sinh sống với cuộc sống của Lão Hạc. Một lão dân cày nghèo, chỉ cần nghe qua tiểu truyện cũng đầy đủ thấy bao điều bất hạnh. Ta thương cảm và xót xa mang đến số phận của fan nông dân với cuộc sống đời thường mòn mỏi trong chờ đợi và mong muốn mong manh mà cuộc sống cô 1-1 gặm nhấm trung ương hồn và thể xác già nua của lão Hạc. Vk lão bị tiêu diệt sớm để lại mang đến lão một cậu con trai với mấy sào sân vườn – kết quả đó bòn mót suốt cuộc đời của người bầy bà xấu số. Nhưng có vẻ như nhà lão Hạc còn khá khẩm hơn nhiều gia đình khác. đông đảo chuyện chỉ nảy sinh khi nhỏ lão cho tuổi lập gia đình. Bên gái thách cưới cao, bên lão thì nghèo quá. Tác dụng là thằng nhỏ lão đành nhìn cô người yêu lấy ông chồng sang cửa ngõ giàu hơn. Nó túng quẫn chí, ngay mấy ngày tiếp theo xin đi đồn điền. Lão Hạc đau lòng lắm nhưng tất cả cũng vì nghèo buộc phải đành ngậm đắng nuốt cay. Bé lão bỏ đi, lão còn nhỏ chó với mảnh vườn nhưng dòng vườn của lão cơ hội nào cũng bị người ta dòm ngó đòi giật mất. Lại thêm làng mạc mất vê sợi, lão lại gầy đau luôn.Trăm loại bất hạnh, trăm cái băn khoăn lo lắng đổ xuống dòng túi vẫn dần nhẵn thín của lão nông nghèo, lão bắt buộc sống cô đơn buồn tủi, giữa những ngày xa con, lão chỉ có “cậu Vàng” có tác dụng bạn. “Vàng” là kỷ niệm thiêng liêng của người con để lại, càng yêu quý nhớ con lão càng quý mến bé Vàng. Lão âu yếm trò chuyện với nó như người ông hiền đức ân buộc phải với đứa cháu ngoan. Ngọt ngào cậu vàng bởi vậy nhưng bị chú ý nước mặt đường cùng, lão đành có tác dụng một bài toán nhẫn tâm là phải cung cấp nó đi. Khi kể lại với ông giáo, lão khổ sở xót xa tột cùng: “Mặt lão đùng một phát co rúm lại. đa số nếp nhăn xô lại ép trộn nước mắt chảy ra. Cái đầu lão ngoẹo về một mặt và cái miệng móm mém của lão mếu như nhỏ nít…”. Lão khổ trọng điểm dằn vặt vì chưng chuyện phân phối chó. Và chiếc đói cứ treo đẳng làm cho lão dù đã bắt buộc bòn củ chuối, rau xanh má, sung luộc nhằm kiếm bữa cho qua ngày cơ mà vẫn không xonglão thiết yếu nào kháng lại, lão đành đồng ý “chết mòn” rồi “chết hẳn” trong đau đớn,xót xa. Một chiếc chết đầy bi kịch. Sau cùng lão buộc phải kết liễu cuộc đời bằng liều bả chó xin được của Binh Tư. Ôi chết choc thật đau khổ và dữ dội, lão “vật vã trên giường, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, lão tru tréo, bọt bong bóng mép sùi ra…”. Hình ảnh lão Hạc gợi trong ta ký kết ức bi quan đau của thảm cảnh 2 triệu người chết đói năm 1945 trước lúc cách mạng tháng Tám nổ ra

Chị Dậu trong “Tắt đèn” của Ngô tất Tố là một trong hình tượng tiêu biểu. Chị Dậu đầu tắt mặt tối không dám chơi ngày nào nhưng vẫn “cơm không được no, áo không được mặc”. Mái ấm gia đình chị đã “lên mang đến bậc nhì, số 1 trong hạng thuộc đinh”. Ck chị tí hon đau, vụ thuế cho cùng biết bao tai hoạ… làm sao là bắt buộc chạy đôn, chạy đáo làm cho đủ số tiền nộp sưu cho chồng mà không tồn tại một hạt cơm nào vào bụng. Chị như buộc phải mò kim dưới mặt đáy bể, như lạc vào loại sa mạc mèo nóng bỏng, gió thổi tạt vào bạn như lửa. Trong cảnh “nửa tối thuế thúc trống dồn” không có tiền nộp sưu mang lại chồng, vay mượn thì mọi là bạn nghèo ai ai cũng không có, kẻ đơn vị giàu địa công ty thì đòi trả lãi với cái giá cắt cổ, chị đành cần bán đứa con ngoan ngoãn nhỏ xíu bỏng mà lại chị đã mang nặng đẻ đau, mà đã tới lúc nó rất có thể giúp chị vô cùng nhiều. Chúng ta có thể cảm nhận được nỗi nhức như đứt từng khúc ruột của chị ấy khi phân phối cái Tý. Dòng cảnh chị nuốt nước đôi mắt vào trong mà lại van lạy dòng Tý, thằng dần để chúng đồng ý cho chị dẫn mẫu Tý sang công ty Nghị Quế làm người đọc không cố kỉnh lòng được. Cuộc sống chị xấu số này lại thông liền khổ đau kia. Sau thời điểm bán con và lũ chó bắt đầu đẻ, gom nhóp đem tiềm nộp sưu đến chồng dứt tưởng chừng nạn kiếp đã xong mà cố gắng sống đầy đủ ngày an toàn bên người chồng tí hon yếu, nhưng bọn lý trưởng, chánh tổng vào làng tận dụng thuế má ước ao đục nước mập cò bắt chị nên nộp thêm suất sưu đến em ông chồng đã chết từ năm ngoái. Fan đã chết, đang đi vào cõi lỗi vô, còn đâu mà bắt fan ta đóng thuế, thật quá bất công. Rồi chị còn phải chứng kiến cảnh chổng bé đau dịch tật, rã rượi như một loại lá héo khô bị ném vào nhà, chị chăm sóc cho anh còn chưa kịp hoàn hồn thì đàn cai lệ và tín đồ nhà lý trưởng xông vào định bắt trói anh điệu ra đình do thiếu sưu của em mình. Trong thực trạng ấy không thể chịu đựng được nữa, tình thương thương ông xã và nỗi giận dữ bị đè nén bấy lâu đã thúc đẩy chị hành động. Chị sẽ xông vào bầy chúng tiến công trả khốc liệt sau phần đa lời van vỉ thiết tha không hiệu nghiệm để rồi kết quả là cả hai vợ ck chị bị bắt giải ra đình nhằm quan bốn phủ xử tội bởi đã cản lại “người bên nước”. Những cực khổ mà chị Dậu nên chịu cũng tương tự những tâm lý uất ức trào dâng bột phát thể hiện tại thành hành vi phản phòng của chị đó là hình ảnh chân thực về cuộc sống đời thường của tín đồ nông dân trước bí quyết mạng tháng Tám

Người dân cày trong thôn hội cũ chạm mặt nhiều đau đớn bất hạnh là mặc dù vậy vượt lên phía trên những khổ sở bất hạnh đó, chúng ta vẫn luôn giữ trọn những phẩm hóa học cao đẹp của bản thân mình mà đọc thắng lợi dù lúc này có bi quan thương mà lại nhân bí quyết và phẩm chất cao thâm của chúng ta vẫn ngời sáng trong tối tối khiến ta thêm tin yêu bé người, tin cậy cuộc sống.

Ngay trong thực trạng bất hạnh đau khổ vì bị hà hiếp bóc lột chị Dậu vẫn miêu tả vẻ đẹp trung tâm hồn của người thiếu phụ yêu thương ck con đảm đang tháo vát. Vào văn bạn dạng “Tức nước tan vỡ bờ” hình hình ảnh chị dùng hồ hết lời lẽ van xin thảm thiết cùng dám xông vào kháng trả quyết liệt tên cai lệ và tín đồ nhà lý trưởng để cứu ông chồng là thể hiện sâu sắc đẹp nhất tình cảm yêu thương hy sinh vì ck con của chị ấy Dậu. Cử chỉ bê bát cháo mang đến bên ông xã với những tiếng nói tự nhiên như tấm lòng thật tâm của chị đối với ông chồng Thầy em nuốm dậy húp ít cháo mang lại đỡ mệt…” đã làm tín đồ đọc xúc đụng thực sự trước tấm lòng thơm thảo, vẻ đẹp đàn bà tính êm ả dịu dàng với cảm tình mộc mạc của người thanh nữ ấy. Ở chị là việc hội tụ đầy đủ vẻ dẹp tự nhiên của người thiếu nữ .Việt Nam cơ mà Ngô vớ Tố ao ước ngợi ca.

Cũng bắt nguồn từ tình yêu ông xã mà chị đã vực dậy quật vấp ngã tên cai lệ và tín đồ nhà lý trưởng để bảo vệ chồng. Hành động của chị dù là bột phát nhưng lưu ý đến đầy ý thức “Thà ngồi tù, làm cho nó làm cho tình làm cho tội mãi cụ tôi không chịu đựng được”. Ý thức đó hợp lý và phải chăng là ý thức phản kháng tiềm tàng trong fan nông dân mà lại Ngô tất Tố bên cạnh đó đang “xui người nông dân nổi loạn” (theo thừa nhận xét của Nguyễn Tuân) để nhằm phản ánh quy luật: có áp bức có đấu tranh, “Tức nước vỡ lẽ bờ”.Tôi lưu giữ mãi hầu như ánh mắt, là nghị lực, lả sức sinh sống của chị. Ánh mắt sáng rực nhân phương pháp ấy rọi chiếu như tia đèn pha, ngoài ra muốn thiêu đốt phần đông rác rưởi vào đình làng, trong làng hội. Ánh mắt đầy sức khỏe theo gần kề ta trên đoạn đường đời, góp sức đốt trụi những ý nghĩ về thấp hèn, đa số lời van vĩ, dựng ta dậy, xốc ta đi. Giữa bến bãi bùn lầy dơ bẩn nhuốc của lòng chảo ” tắt đèn”, chị là sản phẩm “hương sen dã ngoại”. Một hương thơm hương cần yếu lẫn, một hương thơm thoang phảng phất thôi mà lại không khi nào hết. Cuối tác phẩm, chị Dậu rứt ra, dấn thân đêm đen. Nhưng chủ yếu chị, bằng cuộc sống bị dồn đến chân tường ấy vẫn gieo vào ta một ý thức mãnh liệt, cho dù hiện thực tất cả nghiệt ngã không dừng lại ở đó nữa thì chị Dậu vẫn đẹp, vẫn trong sáng. Niềm tin ấy hoà trong tiết ta đốt thành niềm yêu thương say cuộc sống

Nếu như chị Dậu tiêu biểu cho tất cả những người phụ thanh nữ nông dân trong số những vẻ đẹp mắt nhân ái vị tha với tiềm tàng sức sống, sự phản phòng mãnh liệt thì sinh hoạt nhân đồ dùng lão Hạc ta lại cảm thấy được trọng tâm hồn và tình yêu tha thiết, niềm tin cháy rộp và một nhân cách hùng vĩ đáng nể trọng của người nông dần già nua nghèo yếu phải tìm đến cõi chết. Đến giọt nước đôi mắt cũng buộc phải dồn hai đụn má lại nhưng mà “ép” ra. Có thời điểm đói, đào được củ gì ăn củ nấy mà lại lão vẫn không chào bán một tấc đất, một miếng vườn của con. Giữa cơ hội con người sống với nhau như thú vật ấy, cái tình của lão với bé chó vàng bắt đầu đẹp có tác dụng sao. Đôi mắt van vỉ của nhỏ chó là mẫu tình của lão Hạc đấy, nói với lão Hạc là nói với bọn chúng ta, và nét đẹp nhất, loại in đậm độc nhất vô nhị trong ta đó là cái tình ấy. Có 1 thời tôi không đủ can đảm đọc Lão Hạc vày nó kinh khủng quá, vị cái bị tiêu diệt của lão gớm ghê quá. Nhưng chiếc tình, nét đẹp trong câu chuyện ấy cũng nhiều lắm. Cái ân đức trĩu nặng nề như chính mảnh đất lão vẫn sống, đã bị tiêu diệt để gìn giữ.Tôi mong muốn giữ chặt đem thân hình lão đã cào cấu, nắn trực tiếp lại rất nhiều cánh tay, cẳng chân co quắp, với tôi thấy rõ ràng từ đôi mắt lão ứa ra hồ hết giọt nước mắt hi hữu hoi, tôi thấy đôi tay lão thảnh thơi nhấc dây vuốt ve nhỏ chó vàng, tôi thấy miệng lão mấp vật dụng dặn dò ông giáo canh giữ mảnh vườn. Lão Hạc ơi, lão hãy yên lòng mà lại nhắm mắt.

Xem thêm: So Sánh Hệ Tuần Hoàn Đơn Và Hệ Tuần Hoàn Kép, Phân Biệt Hệ Tuần Hoàn Đơn Và Hệ Tuần Hoàn Kép

Là người rất đôn hậu và cao cả, lão đã khóc hu hu, sẽ xót xa đến tột cùng khi phải chào bán con chó, lão ân hận, lão khóc như người dân có tội, lương vai trung phong lão bị dày vò, cắn hoàn thành chỉ vì chưng không thuỷ thông thường với một bé chó. Lòng có nhân của lão khiến ta cảm hễ biết dường nào.

Những đức tính khiến bọn họ phải cảm phục độc nhất vô nhị ở lão Hạc chính là lòng yêu thương thương con bao la, đức quyết tử cao cả. Chính tình yêu con đã giúp lão ngăn bé không bán vườn. Thời gian khoẻ lão núm cày mướn cuốc mướn, đồng áng từ lúc rạng đông đến lúc hoàng hôn buông xuống, toàn bộ chỉ để tích góp cho nhỏ ít tiền. Mà lại sau trận ốm, lão đã không có gì gì, yêu thương con đề nghị lão không muốn tiêu phạm vào trong 1 đồng chi phí nào dành cho con. Lão nhịn ăn, nhịn mặc, một lòng bởi con: nhằm rồi lão vẫn chọn tuyến đường quyên sinh để giữ lại trọn mảnh vườn mang đến con. Chiếc chết kinh hoàng và khiếp hoàng lắm. Lão thương bé ngay đến những giây phút ở đầu cuối của cuộc đời, dẫu vậy lòng lão thanh thản mang lại êm dịu.

Cảm ơn Ngô vớ Tố, cảm ơn phái nam Cao! Họ đang cho bọn họ hiểu rõ cái cuộc sống cùng quẫn, bi đát của người nông dân, làm họ càng cảm phục trước hầu như phẩm chất cảo quý, xinh tươi và trong sáng của họ. Thân bùn đen nhưng trọng điểm hồn họ vẫn toả mùi thơm ngát như đoá hoa sen đồng nội. Nhìn vào cuộc sống của fan nông dân ngày nay ta càng xót xa cho thân phụ ông thuở trước cùng thêm tin yêu cuộc sống đời thường mới.

Còn Chí Phèo, loại anh Chí Phèo ấy đã găm lại vào ta vày cái kì dị, lạ thường của cả vẻ ngoài lẫn cuộc sống và bé người. Những chiếc đó, khiến cho tôi, lần trước tiên tiếp xúc cùng với tác phẩm, cảm giác sợ hãi. Sợ hãi cái con quỷ dữ ấy, lo âu cái thằng tín đồ say triền miên, sợ hãi, ám hình ảnh cái láng Chí Phèo thứ vờ bên dưới chân hắn trong đêm trăng. Tưởng chừng như ngửi thấy mùi hương rượu, phát hiện máu đã tưa ra bên trên khuôn khía cạnh “vằn ngang vằn dọc”không tuổi ấy. Rồi loại sợ ấy thâm nhập mãi vào tín đồ và dần dần, biến chuyển sự chà xát ghê gớm. Chua xót lắm chứ, cái chua xót lớn số 1 – Chí Phèo ko được sinh sống như một nhỏ người. Chị Dậu khổ, tuy nhiên chị là 1 trong con người, là bạn mẹ, là fan vợ, Lão Hạc khổ nhưng lão vẫn là một người bố và bên cạnh lão còn có ông giáo sẻ chia. Còn Chí Phèo, thử hỏi xem gồm nỗi khổ sở nào lớn hơn thế nữa nữa! không có gì khốn nạn và cùng cực hơn anh dân cày Chí Phèo ấy. Có thể nói cuộc đời nhân vật Chí Phèo gói gọn trong nhị chữ “bất hạnh” và một con số không tròn trĩnh. Cho đến bao giờ, tiếng thét, tiếng kêu của anh ấy ta new nguôi đi vào tôi “tao hy vọng làm tín đồ lương thiện”. “ai đến tao lương thiện?” Không, giờ đồng hồ kêu này sẽ chẳng lúc nào dịu đi, nó đồ vật vã chiếc phần nhân phiên bản cao quý của nhỏ người, nó giầy vò dòng phần lương tri, lương năng trong bé người. Nó không thể là khổ, là đau nữa, nó sâu, nhức tận trong tim can ta. Khi gấp trang sách lại ta vẫn luôn luôn ám ảnh bời cái hình dáng khật khưỡng của một gã say rượu với cái vỏ chai trong tay vừa đi vừa chửi bới của Chí Phèo. Buôn bản hội cấm đoán Chí con đường sống. Hèn dao của Chí Phèo mang lại đến bây chừ vẫn còn nhức trong tôi. Mẫu nhát dao kết liễu cuộc sống anh Chí và này cũng là dòng nhát dao khoét sâu vào ta. Nam giới Cao đã để cho lão Hạc cào cấu ta bởi cơn giãy chết điên ngu của lão thì đến Chí Phèo lại là cảnh dãy dụa bên trên vũng máu và miệng “ngáp ngáp” như sẽ muốn nói một điều gì đấy với mọi người. Sao bọn họ khổ đến thế, đến chết choc cũng cứ phải khổ, cũng cứ bắt buộc vật vã. Tử vong đau đớn, chết choc rùng rợn, bao nhiêu cái hà khắc của cuộc sống thường ngày đã dồn cả lên đôi vai gầy gò ốm yếu của họ và mang đến đến lúc chết họ vẫn cứ vẫn còn đó phải khổ.Cuộc sống của các người nông dân ấy khuất tất đớn đau, làm cái gi có cảnh

“Trên đồng lúa xanh rờn và ướt lặng 

Lũ cò bé chốc chốc vụt cất cánh lên 

Làm đơ mình mọi cô nữ yếm thắm 

Cúi cuốc cào cỏ ruộng sắp ra hoa”.

“Cô con gái yếm thắm” ấy đột nhiên đến rồi tự dưng đi, vào ta các chị Dậu, Chí Phèo thì sinh sống mãi. Ôi những người nông dân thưở ấy càng nghĩ về lại càng thương, càng đau. Càng vui mắt trong cuộc sống đời thường “Lúa mượt đồng ấm cúng làng quê” lại càng xót xa mang đến họ.

Hình ảnh của những người dân cày trước cách mạng tháng tám không chỉ găm lại vào ta vì chưng cái khổ, họ còn đọng lại trong ta bởi ánh sáng lương tâm, lương tri trong họ, vì sức sống ngầm trong con fan họ. Dù cuộc đời có cay cực, bất công, dù cuộc sống đời thường quá về tối tăm, tất cả phải vì Chí Phèo được biểu đạt như một bé quỷ, một con vật không tuổi bắt buộc cái phần “người” trong hắn làm ta bàng hoàng, chỉ một chén cháo hành của Thị Nở, một “đặc ân” mà cuộc đời ban đến hắn cũng đầy đủ thức dậy dòng phần lương chổ chính giữa lương tri cái thực chất con người, trong lúc tưởng như nó đang huỷ khử trong cái vỏ kì quái, gớm ghiếc. Không, nó vẫn sống với sống mãnh liệt. Tôi ghi nhớ mãi cái buổi sáng Chí Phèo thức giấc dậy. Lần thứ nhất hắn bắt đầu lắng nghe âm nhạc cuộc sống, vai trung phong hồn rung lên rất nhiều nhịp rung new lạ. Chí lưu giữ lại có một thời Chí cũng có thể có những cầu mơ nho nhỏ, có 1 thời Chí cũng là người là trong Chí mơ ước một cuộc sống đời thường lương thiện, muốn hoà mình, tham gia cái làng hội bình dân cúa những người dân. Chiếc phần người bé dại bé nhưng lại kì diệu ấy tất cả sức đốt nóng gớm gớm. Cái tuyệt hảo ấy không mất đi. Nó thì thầm, trong tôi: Dù bạn ta gồm nói gì với bạn đi nữa thì bạn hãy tin rằng cuộc sống thường ngày vẫn đẹp với con người vẫn đẹp. Tôi lại thấy thoang thoảng nơi đây mùi cháo hành thơm nồng, thấy rạo rực như được sống cái buổi sáng sớm mà Chí Phèo thức giấc giấc, gồm tiếng chân, gồm tiếng bạn đi chợ về hỏi nhau…

Trong buổi tối một tia sáng cũng đủ rạch màn đêm, vào khổ đau, tín đồ nông dân vẫn giữ cái phần “người” đốt sáng rực loại phần “người” ấy. Bọn họ – bạn đọc – cần thiết nào quên được đôi mắt của chị Dậu, bát cháo hành của Thị Nở, nụ hôn đẫm nước mắt của bé Tí cùng với em nó. Hầu như hình hình ảnh đó thấm mãi vị và ngọt ngào trong ta.

Xem thêm: Kiểu Chân Mày Cho Mặt Tròn, Chọn Kiểu Lông Mày Hợp Với Khuôn Mặt

“Bát cơm chan đầy nước mắt” của bạn nông dân xưa ấy, ta ăn uống và thấy nghẹn ngào, đắng chát. Loại ý nghĩ họ sống khổ cứ bám riết lấy ta, bắt ta nhức và bao gồm họ cũng đốt lên, thấm sâu trong ta hầu hết tia sáng sủa cao rất đẹp của nhân phẩm. Ta sống, ta khủng lên, có theo mãi trong mình các ấn tượng, những cảm hứng sâu sắc ấy. Và những lần nghĩ về họ, những người dân nồng dân ấy, ta lại thấy tất cả còn new nguyên như lần đầu tiên ta lao vào đêm black “tắt đèn”, như lần đầu ta cho làng Vũ Đại. Và họ đứng mặt nhau, hoà vào nhau, vươn lên là một bức tượng phật son fe trong ta: người nông dân thuở ấy.