Giấy Rách Phải Giữ Lấy Lề

     
“Làng buôn bản ta người nào cũng kính nể đức độ của cầm “giấy rách nát phải giữ đem lề”, đói thì ăn uống rau ăn uống cháo chứ đừng trộm cắp ăn nhặt của ai” (Lê Lựu, Thời xa vắng).

Câu phương ngôn “giấy rách phải giữ lấy lề” mà bọn họ vẫn hay nghe có ngữ nghĩa biểu trưng, dùng để ví ai kia “dẫu có rơi vào thực trạng nghèo khó, thuộc cực mang lại mấy thì cũng phải giữ cho bởi được nền nếp, gia phong”.

Bạn đang xem: Giấy rách phải giữ lấy lề

Câu châm ngôn này có cấu tạo là một lời khuyên. Lời khuyên đơn giản, đúng theo nghĩa đen là: buộc phải giữ lấy lề của từng tờ giấy, trong cả khi nó bị rách. Giấy là “vật liệu được thiết kế thành tờ (thường bằng bột tre nứa, cán mỏng, tẩy trắng) dùng để viết, vẽ, in dán hoặc nhằm lau chùi”. Những em đi học, luôn luôn phải có giấy bút. Bút dùng làm ghi chép hồ hết nội dung đề nghị học cùng bề mặt vở. Vở làm bằng những tờ giấy đóng góp thành tập.

Ai cũng biết, “lề” là khoảng giấy white chừa ra ở phía trái hoặc bên phải tờ giấy. Không một ai viết xuất xắc vẽ tràn trang giấy mà phải kê lại một không gian nhất định, mang đến đẹp cùng để ghi chép thêm (dành cho thầy cô giáo phê ở kề bên khi chấm bài). Trong mỗi cuốn sách, quyển vở, lề là gốc. Dù thay nào thì lề vẫn luôn là cái căn cốt rất cần được gìn giữ.

*

Ảnh minh họa: TL

Dân gian sẽ sử dụng hiện tượng kỳ lạ này nhằm xây dựng nên một lời khuyên nhủ khác, xa hơn. Sự tình “giấy rách” cơ được lấy nhằm biểu trưng cho sự mất mát, khó khăn, khổ cực… của người nào đó vào cuộc đời. Nhưng cũng giống như cái lề của tờ giấy, luôn được lưu lưu lại (để làm căn cứ, như cuống những cuốn hóa đơn, biên lai chẳng hạn), nhân cách, đạo đức, phẩm giá chỉ của mỗi người đều cần phải bảo toàn.

Xem thêm: Hãy Kể Tên Các Vật Liệu Cơ Khí Phổ Biến Và Phạm Vi Ứng Dụng Của Chúng

Không ai được vin vào thực trạng “thất cơ lỡ vận”, cùng cực để có cuộc sống thường ngày buông thả, thậm chí là tha hóa, trở thành chất làm mất đi đi thực chất tốt đẹp mắt của mình. Phẩm cách mọi cá nhân là cái quan trọng đặc biệt làm buộc phải giá trị.

Với ý nghĩa sâu sắc như thế, câu phương ngôn này cùng nghĩa cùng với câu “đói cho sạch, rách nát cho thơm” (Dù nghèo nàn cũng yêu cầu giữ trọn nhân cách, không được tùy tiện làm điều dơ dáy nhuốc, xấu xa). Đó cũng là triết lý cuộc đời, là nét xin xắn truyền thống mà phụ vương ông ta sẽ tổng kết từ cả ngàn năm qua.

Xem thêm: Từ Ghép Chính Phụ Là Gì - Từ Ghép Chính Phụ Và Từ Ghép Đẳng Lập Là Gì

Chữ “lề” này còn làm họ liên tưởng cho tới một “lề” khác, chỉ lề thói, lề lối, lề luật, nền nếp, phong tục tập quán giỏi đẹp của một địa phương, một xã hội nào đó. Đất bao gồm lề, quê gồm thói, chỉ “phong tục, tập quán riêng của từng địa phương, vùng miền như thế nào đấy, yên cầu mọi người phải hiểu cùng tôn trọng”.