Cỏ Non Xanh Rợn Chân Trời

     

Trong thơ xưa, ta thường gặp: mây, gió, trăng, hoa… riêng về cỏ khôn cùng ít kể đến. Phố nguyễn trãi có một song lần kể đến cỏ: “Hoa thường giỏi héo cỏ hay tươi”, “Đìa thanh phân phát cỏ ươm sen”. Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du sử dụng cỏ như 1 phương tiện nghệ thuật hết sức hiệu nghiệm. Khi thì nhà thơ sử dụng cỏ để nói tới thân phận hèn mọn: “Rộng yêu quý cỏ nội, hoa hèn”.

Bạn đang xem: Cỏ non xanh rợn chân trời

Khi thì nhà thơ sử dụng cỏ để biểu đạt tâm trạng hoang mang: “Buồn trông nội cỏ dầu dầu/ chân mây mặt đất một greed color xanh”. Khi thì bên thơ cần sử dụng cỏ để gợi lên cảnh hoang phế: Cỏ lan khía cạnh đất, rêu phong dấu giày... Ngay cả khi trong câu thơ không còn có một chữ cỏ nào, bạn đọc cũng tưởng tượng thấy cỏ: “Hài văn lần cách dặm xanh/ Một vùng như thể cây quỳnh, cành dao”. Chỉ tính riêng trong tiết bày tỏ đã bao gồm đến 4 lần Nguyễn Du tả cỏ với đa số gam màu không giống nhau.

*
Viếng mộ Nguyễn Du. Ảnh: Sỹ Ngọ

Hàng năm, vào huyết tháng ba, đất trời nóng áp, mát mẻ, cây cối đâm chồi nẩy lộc. Tháng tía cũng là lúc “Lễ là tảo mộ, hội là đánh đấm thanh”. Nguyễn Du diễn đạt hết sức nhộn nhịp cái không khí náo nức, mừng quýnh ấy: gần xa nô nức yến anh…/ con ngữa xe như nước, quần áo như nêm (có bản dịch là nen)... Để trình bày sức sống mạnh mẽ của ngày xuân và tâm trạng phấn chấn, háo hức của những “tài tử, giai nhân”, công ty thơ quánh tả màu sắc cỏ: “Cỏ non xanh rợn chân trời”. Nhiều phiên bản chép: “Cỏ non xanh tận chân trời”, rất đẹp thì đẹp mà lại tĩnh quá, ko thật cân xứng với quang cảnh “ngựa xe cộ như nước, áo xống như nêm”. “Cỏ non xanh rợn chân trời” chân thực hơn, tràn trề sức sống hơn.

Điều có tác dụng tôi không còn sức băn khoăn là do sao giữa một vùng “cỏ non xanh rợn chân trời” như thế, bên trên mộ thiếu phụ Đạm Tiên lại: “Dầu dầu ngọn cỏ nửa vàng, nửa xanh”? Hay vì chưng mộ Đạm Tiên ko ai chăm lo nên cỏ mọc loang? Một đồng nghiệp của tớ thì quả quyết, đấy là màu mang tính tượng trưng do nhà thơ tưởng tượng ra cho phù hợp với số phận bất hạnh của bạn nằm dưới mộ.

Tôi tìm kiếm đọc phiên bản dịch Kim Vân Kiều truyện (Thanh trọng điểm Tài Nhân) thì chỉ thấy đoạn này bên văn thuật lại các sự việc chứ không thể tả cảnh như Nguyễn Du. Màu cỏ trên chiêu tập Đạm Tiên chính xác là màu bởi vì cụ Nguyễn Tiên Điền tưởng tượng ra. Song, tưởng tượng trong phòng thơ bao giờ cũng dựa trên một thực tiễn nào đó. Tất yêu giữa một vùng “cỏ non xanh rợn chân trời” như thế, chiêu mộ Đạm Tiên lại sở hữu riêng một màu sắc cỏ? Nỗi do dự ấy của tôi mãi vừa mới đây mới được giải tỏa. Hết sức tình cờ, vào đúng thời điểm “Tà tà láng ngả về tây”, đi ngang qua nghĩa trang thành phố, tôi đột nhìn thấy cỏ trên những ngôi tuyển mộ chỗ vàng, địa điểm xanh! Thì ra, kia là hiện tượng phản quang. Ở đa số chỗ có ánh nắng chiếu vào, cỏ tất cả màu vàng. Màu đá quý của cỏ thực chất là màu sắc của nắng. Công ty thơ đã dựa vào hiện tượng phản nghịch quang nhằm tưởng tượng ra màu cỏ bên trên ngôi mộ bạn xấu số.

Xem thêm: Trước Since Là Mệnh Đề Ở Thì Nào Sau Since Dùng Thì Gì, Trước Since Dùng Thì Gì

Cũng phụ thuộc hiện tượng phản quang mà lại Nguyễn Du đã chuyển đổi thêm một đợt tiếp nhữa màu cỏ trong tiết Thanh minh. Đó là lúc bóng đang tà. Nghĩa là mặt trời sắp lặn, hắt rubi lên cả một vùng. Khoảng thời hạn từ “Tà tà nhẵn ngả về tây” mang lại “bóng tà” đủ để cho Kiều nghe vương Quan nhắc về cuộc sống ngắn ngủi của nữ giới Đạm Tiên, vừa đủ đến Kiều khấn vái, vừa đủ đến Kiều “đặt cỏ trước mồ cách ra”. Trước mắt Kiều hiện nay là “một vùng cỏ áy bóng tà”. Theo ghi chú của ông Nguyễn Thạch Giang, cỏ áy là màu sắc cỏ “úa vàng” (Truyện Kiều - bên xuất phiên bản Đại học và Trung học siêng nghiệp, 1976).

Thi sĩ Tản Đà cũng có câu thơ rất hấp dẫn về hiện tượng lạ phản quang quẻ này: “Trời tây ngả láng tà dương/ Càng phơi vẻ ngọc, nét rubi phôi pha” (Thề non nước). Color cỏ úa xoàn trải trên diện rộng lớn một vùng rất cân xứng với nỗi bi thiết man mác của cô gái Kiều sau khoản thời gian nghe đề cập về kiếp hồng nhan tệ bạc mệnh. Nỗi buồn thấm đượm cả không gian, lan sang cây cỏ. Nguyễn Du đã lợi dụng hiện tượng phản nghịch quang, biến hóa màu cỏ để diễn đạt tâm trạng nhân vật.

Cũng là color cỏ trong tiết giãi bày nhưng lúc Kim Trọng “Nhớ chỗ kỳ ngộ vội dời chân đi” thì chỉ thấy “Một vùng cỏ mọc xanh rì”! Cỏ hiện nay không xanh rợn chân trời, không nửa quà nửa xanh, không úa vàng nhưng xanh rì. Blue color rì của cỏ đã đậy khuất hết. Chàng Kim cấp thiết nào search lại được hình bóng siêu mẫu giữa đồng cỏ xanh lè ấy.

Xem thêm: Uống Vitamin E Loại Nào Tốt Nhất Hiện Nay, Top 5 Sản Phẩm Tốt Nhất 2021

Rõ ràng, Nguyễn Du đã áp dụng cỏ như 1 phương tiện nghệ thuật hết sức màu nhiệm. Cỏ qua ngòi cây bút thiên tài ở trong nhà thơ chuyển đổi khôn lường. Màu sắc cỏ vừa là màu không gian, vừa là màu sắc thời gian, vừa là màu sắc số phận, trung khu trạng. Các nhà thơ tân tiến sau này còn có những câu thơ khá hay về cỏ như: “Sóng cỏ xanh xao gợn tới trời” (Hàn mặc Tử), “Cỏ ở trên chiêu mộ đợi thanh minh” (Nguyễn Bính), “Cỏ bên trời xanh một dung nhan Đạm Tiên” (Chế Lan Viên)... đều ảnh hưởng ít rất nhiều cách thức nói về cỏ hết sức độc đáo và khác biệt của Nguyễn Du .